روز 5 شنبه براي ديدن فيلمي به سينما سپيده رفته بودم. فيلم مستندي به نام "سرزمين گمشده" وحيد موسائيان كه سالها سوداي ديدارش را داشتم. با دوستي كه حق استادي به گردنم دارد، قرار داشتم كه كمي دير كرده بود. فيلم داشت شروع مي شد و متصدي همه را به سالن فرا خواند. نمي خواستم حتا تيتراژ فيلم را هم از دست بدهم بنابراين مجبور شدم بليت دوستم را به دست كنترلچي سينما بسپارم. 

Mendeley  يا the Last.fm of research ابزاري براي مديريت و اشترک گذاري تحقيقات علمي و دانشگاهي است. شما با استفاده از اين نرم افزار مي توانيد پژوهش هاي خود ر ادر اين نرم افزار وارد و خود نرم افزار متن،  اطلاعات کتابشناختي و کليد واژه ها را استخراج مي کند و آن را براي استفاده جامعه شبکه اي به اشتراک مي گذارد. پس از آن شما ميزان استفاده، استنادها را مي توانيد بيابيد. با نصب آن و اتصال اين نرم افزار به شبکه وب ، به پژوهش هاي هم فکران خود دست يافته و  تبادل نظر را فعال نماييد.

خبر، خبر، خبر ، خبر

تصاوير

- انتظارات جامعه از کتابداران 

- انتظارات کتابداران از دولت

- انتظارات انجمن  کتابداري ايران از کتابداران

- انتظارات کتابداران از انجمن کتابداري ايران 

- انتظارات کتابداران از روساي خود

- انتظارات کتابداران از خود 

- انتظارات دانشجويان کتابداري از گروه هاي آموزشي و استادان

خواهمشند است نظرات خود را با حفظ شان و منزلت و حرمت ها و بدون نام بردن از فرد خاص مطرح نماييد.

خوب اين موتور جستجو  يعني ورد پد ( فارسي آن چه مي شود ؟ ) مدعي اولين در بازيابي مدارک و منابع فارسي است. فعلا  منابع وردي را پشتيباني مي کند. اما با اولين نگاه از ديد يک کتابدار متوجه اشکالات فراواني در‌ آن مي شويم که اميد است آنها را در گام هاي بعدي برطرف نمايد :

فاقد توضيح و يادداشتي است که چيست و کيست و اصل و نسب وي به چه کساني بر مي گردد

چرا پيش فرض آن به هنگام جستجو لاتين است به جاي فارسي

جستجو پيشرفته آن در کجا مخفي است

بانک بازيابي منابع آن بسيار رنجور و نحيف است

نتايج بازيابي آن  بعضا  به تير غيب بر مي خورد و  گاهي مشابه ها را به رخ مي کشاند

نام  روزهاي هفته کتاب؟ بخوانيد

برنامه ها ؟ ببينيد و ببينيد و ببينيد و  ببييند

بودجه ؟ تخصيص هزينه ها

کتاب سال دانشجويي در هفته کتاب؟ بله نگران نباشيد اون با بعضي ها

نشست " پژوهــشگر ايرانــي و مجــامع علمــي جهــاني " بــا ســخنراني آرش موسوي عضو گروه اقتصاد علم مركز تحقيقات سياست علمي كشور برگزار مي شود . در اين نشست موارد ز يـر  مورد بررسي قرار مي گيرد :

- مروري بر ادبيات انتقال دانش

چند شب پيش تلويزيون ايران برنامه اي را پخش کرد به نام مکث که گزارش مستند،  واقعي  و تکان دهنده اي از پديده چت اينترنتي در ايران بود. در اين برنامه به بررسي چت و حوادث و اتفاقات دردناک حاصله از آن همانند قتل، فريب،‌خدشه دار شدن حيثيت و آبرو ي فريب خوردگان  پرداخت که جاي تامل و بررسي عميق دارد. اما چرا صدا و سيما  در اين گونه برنامه ها فقط جنبه منفي آن را به تصوير مي کشد و جوانب مثبت آن را بيان نمي کند ؟ همين چت و يا به قول دکتر حري عزيز گپ،  در خدمات مرجع ديجيتالي کتابخانه هاي مراکز ، موسسات  و دانشگاه ها نقش مهمي را ايفا مي نمايد. راهنمايي، مشاوره، ارائه اطلاعات مورد نياز کابران به صورت همزمان و بدون مراجعه فيزيکي آنان از مزاياي آن است که مقالات بي شماري در اين زمينه در نشريات علمي حوزه کتابداري و اطلاع رساني موجود است. اي کاش صدا و سيما در اين نوع برنامه ها در کنار ذکر کاربردهاي منفي، کاربردهاي درست و بهينه و مثبت را نيز معرفي نمايد و يا از کارشناسان حوز ه هاي گوناگون همانند کتابداري و اطلاع رساني نيز دعوت به عمل آورد تا راهکارهاي استفاده صحيح را به مخاطبان آموزش دهند.

از کتابداران عزيزي که داراي وبلاگ هستند درخواست مي شود در وبلاگ خود پستي در اعتراض  به برنامه هفت شنبه نوشته و در عنوان پست خود از کلمات راديو جوان و هفت شنبه استفاده نماييد تا به اين وسيله در هنگام جستجو برنامه هفت شنبه راديو جوان در موتورهاي کاوش اين اعتراضات در صدر نتايج جستجو قرار گيرد

آيا شايسته است شان و منزلت کتابداران در برنامه هفت شنبه راديو جوان به سخره گرفته شود و ما ساکت باشيم؟

اما چرا و چه بايد کرد:

متاسفانه اولين تيشه را خود ما به ريشه کتابداري مي زنيم چرا که  نتوانستيم  خود را به جامعه آنچنان که  شايسته و بايسته است معرفي کنيم. يادم است دکتر فتاحي عزيز بارها از استادان مي خواست که فقط براي نشريات علمي ننويسند بلکه براي نشريات عمومي نيز هر از گاهي بنويسند و اين رشته و جايگاه کتابداران را در نشريات عمومي، روزنامه ها و حتي برنامه هاي راديو و تلويزيون و خبرگزاري ها معرفي کنند.

براي يک نام هشت حرفي يعني کتابداري و حتي کتابدار سال ها است که کلنجار مي رويم و خواستار تغيير نام آن هستيم چرا که شايد اين نام در جامعه و مردم به عنوان کسي که کتابي را از مخزن مي آورد و آن را در قفسه جا مي گذارد شناخته شده است و همين امر دل مردگي ها و سرخوردگي ها را براي ما کتابداران به ارمغان آورده است. اما خود نيز هم نوا با اين موج شده و دائم در حال غر زدن هستيم و به زمين و زمان لعن مي فرستيم و دانشجويي که مردد در انتخاب رشته است را مي گريزانيم. آيا به آمار قبولي ها ، تعداد، و رتبه هاي به دست آمده رشته کتابداري در اين سال ها توجه کرده ايم؟

گروه هاي کتابداري بايد در تقويت علمي و فني خود بکوشند و نيز دايره گروه را با تعامل با ساير رشته ها همانند جامعه شناسي ، ارتباطات، مديريت و غيره بالا ببرند تا اثرات آن در پايان نامه ها و کارهاي پژوهشي بين رشته اي و مشارکتي هويدا گردد.

امروز دوشنبه مورخ 4 آبان 1388 از ساعت 16 الي 17 در دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده مدیریت و اقتصاد (علوم انسانی سابق)، سالن دفاع، طبقه سوم جلسه دفاعيه از پايان نامه کارشناسي ارشد سيد مهدي حسيني است. موضوع پايان نامه حسيني در ارتباط با دسترس پذيري وبگاه هاي وزار ت خانه هاي دولتي است. يقينا پايان نامه پر و پيماني بايد باشد چرا که در اين ارتباط يک کتاب با استاد راهنماي خود تاليف و يک سخنراني برگزار کرده است. ضمنا وبلاگ وي نشان از سواد علمي خوبش است که مراجعان بي شماري هم دارد.

افسانه پادشاه و رياضي دانان از دکتر مهدي بهزاد و نقش آموزش رياضي در ترويج علم از دکتر زهرا گويا را در کتابخانه ملي از ساعت 14 الي 17 آبان ماه 1388 بر گزار مي کند؟ چون کاربرد رياضي را در آمار در رشته کتابداري داشتيم. اما با رواج وب شايد اين کاربرد بيشتر خودش را نمايان سازد. نمونه آن در وب سنجي، رسم دياگرام ها و حتي طراحي نرم افزارها ي مرتبط و تحليل آنها است.

با آغاز به کار شانزدهمين نمايشگاه بين المللي مطبوعات ، کارگاه هايي در اين خصوص بر گزار مي گردد.  کارگاه ها :

گزارش نويسي/ علي اکبر قاضي زاده 28 مهر ماه از ساعت 10 الي 12

عکاسي خبري/ عبدالحسني 29 مهر ماه از ساعت 10 الي 12

صفحه آرايي/ محمود مختاريان 1 آبان ماه از ساعت 10 الي 12

سايبر ژورناليسم/ علي صباغيان 2 آبان  ماه  از ساعت 10 الي 12

مديريت نشريات / علي قنواتي 3 آيان ماه از ساعت 10 الي 12

مصاحبه / وحيد جليلي 4 آبان از ساعت 10 الي 12

آموزش جوملا/ عدالت از ساعت 10 الي 20

معرفي پورتال آموزشي اپن سورس/ عباس نادري از ساعت 15 الي 16

روش هاي به اشتراک گذاري اطلاعات و ابزارهاي P2P در محيط وب / آزاد از ساعت 17 الي 18

فعاليت در نهضت متن باز / عباس نادري از ساعت 19 الي 20

مفاهيم و کاربردهاي کتابخانه اي ديجيتال / صيفوري از ساعت 20 الي 21

تشريح فرآيند مهاجرت به دنياي متن باز / علامتي از ساعت 11 الي 12

رسانه هاي ديجيتال در خدمت زندگي / اسماعيل پور از ساعت 20 الي 21

کنترل صحت اطلاعات در جمع آوري اطلاعات ديجيتال / امير احمدي از ساعت 17 الي 18

تبليغ مفاهيم ديني در دنياس مجازي / حسيني از ساعت 19 الي 21

بررسي قعاليت هاي انجام گرفته در حوزه کپي رايت در فنآوري اطلاعات / مباشري از ساعت 15 الي 17

فلسفه فضاي مجازي / پويا از ساعت 16 الي 18

روز سه شنبه مورخ 14 مهرم اه 1388

پست الکترونيک امن/ امينيان از ساعت 10 الي 12

چگونه اعتبار سايت خود را در موتور جستجو ارتقا دهيم / علوي زاده از ساعت 17 الي 19

ترفندهاي افزايش رتبه در موتورهاي جستجو و افزايش بازديدکنندگان / علي مهرپوراز ساعت 19 الي 21

آموزش مهارت هاي پايه و شيوه استفاده صحيح از رايانه به کودکان/ گوهري از ساعت 10 الي 12

راهکارهاي سوق دادن آموزش سنتي کشور به آموزش مجازي / کيايي از ساعت 15 الي 17

ابعاد جامعيت رسانه هاي ديجيتال / شاهيد مظفري از ساعت 17 الي 19 

راديو ديجيتال / يعقوبي از ساعت 16 الي 17

سامانه مديريت محتوا ويژه پايگاه هاي پژوهشي / توحيدي از ساعت 18 الي 19

بررسي زير ساخت هاي شهر ديجيتال / رکن الديني  از ساعت 19 الي 21

دوشنبه 13 مهر 1388 :

معرفي قالب ديجيتالي کتاب گويا و ساخت گام به گام آن / محمد کاوياني از ساعت 17 الي 18

راه هاي افزايش بازديد از وبلاگ / از ساعت 19 الي 20

آموزش مهارت هاي پايه و شيوه استفاده صحيح از رايانه به کودکان/ حامد حاج رمضانعلي از ساعت 10 الي 12 و 15 الي 17 و 17 الي 19

روابط عمومي الکترونيک، ارتباط بارسانه هاي الکترونيک / ضيايي پرور از ساعت 10 الي 12

نقش نرم افزارهاي متن باز در جامعه / بهروز عبادي از ساعت 16 الي 17

آشنايي با شهر ديجيتال / خسرو سلجوقي از ساعت 15 الي 17

پايگاه اطلاعاتي SAGE امکان دسترسي رايگان به تمامي نشريات خود را تا 9 آبان مهيا ساخت. 500 نشريه و حاوي بيش از 260000 مقاله از سال 1999 تاکنون در حوزه هاي گوناگون.  اگر قبلا" از اين امکان استفاده نموده ايد با همان نام کاربري و کلمه عبور و در غير اين صورت در چند دقيقه ثبت نام کنيد تا  از اين فرصت بهر ه مند شويد.

موتور کاوش ويکيو VeyQ از تابستان 1388 شروع به کار کرد. اين موتور کاوش امکان کاوش در وب، وبگاه هاي ايراني ، تصاوير، و کتاب هاي الکترونيکي تمام متن رايگان فارسي و انگليسي را دارد.

دسترسي آزاد يا باز ( Open Access ) چيست؟ چگونه آغاز شد و چه روندي را گذرانده است؟ وظيفه کتابداران، جامعه دانشگاهي، نشريات و  صنعت نشر و ... در اين خصوص چيست و چگونه مي توانند به اين جنبش کمک نمايند؟آخرين خبر د ر خصوص جنبش دسترسي آزاد آنکه 5 دانشگاه و مرکز تحقيقاتي 

Cornell University, Dartmouth College, Harvard University, the Massachusetts Institute of Technology, and the University of California at Berkeley

در يادداشت تفاهمي بر دسترسي آزاد به نشريات تاکيد نمودند. اما سئوالي  که به ذهن خطور مي کند  آن است که  اگر اين جنبش به بار بنشيند پايگاه هاي اطلاعاتي همانند پروکوئست( Proquest) ، ساينس دايرکت( Science Direct) ، ابسکو (Ebsco) ، امرالد( Emerald) ، سيج( Sage) ، و غيره در کجاي اين معادله جاي مي گيرند و آيا مرکز ثقل جريان اطلاعات معتبر، جاري و جديد از نشريات به کانون ديگري نقل مکان مي نمايد؟

روز شنبه مصادف با تولد کريم اهل بيت، امام حسن عليه السلام است. در پايگاه اطلاع رساني امام حسن مجتبي عليه اسلام مي توان با احاديث، اشعار، زيارات و ادعيه، کتابشناسي، کتاب، صوت، و سيماي آن حضرت آشنا شد. در پايگاه اطلاع رساني تبيان بخش دين و انديشه - ويژه نامه ها، شخصيت، احاديث، پايگاه ها و مقالات مرتبط معرفي گرديده است. پايگاه اطلاع رساني شهيد‌آويني نيز به معرفي مقالاتي پيرامون زندگي امام حسن عليه السلام مي پردازد.

دکتر محسنيان راد استاد ارتباطات و نويسنده کتاب معروف ارتباط شناسي و نيز نظريه بازار پيام، برنامه اي را با اجراي يار دبستاني خود ميرفخرايي در شبکه چهار،  شب هاي پنجشنبه ساعت 22 به مدت 50 دقيقه (تکرار مجدد آن ساعت 15 روز جمعه از همين شبکه ) اجرا مي نمايد به نام ارتباطات در ايران. اين برنامه را بايد کتاب گوياي  کتاب گرانسنگ سه جلدي ايشان يعني ايران در چهار کهکشان ارتباطي دانست. اين برنامه به سير تطور ارتباطات در ايران از ابتداي تاريخ تا کنون مي پردازد.

موسسه فارستر( Forester) از سال 1998 پژوهش هاي سالانه اي بر روي کاربران امريکايي اينترنت انجام مي دهد. اين پژوهش ها متمرکز بر رفتار اطلاع يابي کاربران با جامعه آماري 40 هزار نفري است. نتايج پژوهش مقايسه اي اخير اين موسسه از سال 2004 الي 2009 نکات زير را به ارمغان آورد. درصد تغيير بينندگان تلويزيون در اين سال ها صفر است. درصد تغييرات شنوندگان راديو ، خوانندگان روزنامه ها و مجلات  غير الکترونيکي در اين سال ها منفي و به ترتيب 18، 17 و 6 درصد است. اما کاربران اينترنت در مقايسه با تمامي رسانه هاي ديگر 117 درصد رشد مثبت داشته است. اين درصد تغييرات رسانه هاي بالا شامل تعداد و ساعات استفاده کاربران و مصرف کنندگان است. طبق نتايج اين موسسه در سال هاي اخير شبکه هاي اجتماعي همانند فيس بوک ( Facebook) و تويتر ( Twitter) نقش بسزايي در درصد افزايش کاربران اينترنت ايفا نموده است.

وبگاه همايش پژوهش در کتابداري و اطلاع رساني با بخش هاي: خانه، تاريخ ها، محورها، تماس، و مسئولان راه انداري شد. از نکات مثبت اين وبگاه داشتن صفحه انگليسي براي همايش است.

انتشارات SAGE امکان دسترسي رايگان به 6 نشريه کتابداري و اطلاع رساني خود را تا 8 مهر ماه مهيا ساخت. اسامي نشريات:

IFLA Journal

Journal of Information Science

Information Development

Business Information Review

Journal of Librarianship and Information Science

Health Informatics Journal

براي ثبت نام به اينجا مراجعه نماييد.

کتابخانه دانشگاه اوهيو راهنمايي ويدئويي براي پژوهش و استفاده از کتابخانه ايجاد نموده است که مي تواند الگويي براي ديگر کتابخانه ها باشد. اين راهنماي ويدئويي شامل يافتن کتاب و مقاله در کتابخانه، نحوه استناد، و خدمات کتابخانه است.

بر اساس تحقيق Pew Internet & American Life Project  ، تلفن همراه مهمترين وسيله مردم جهان در سال 2020 براي دسترسي به اينترنت است. گزارش ديگر اين موسسه حاکي است در سال 2009 بيش از 39 درصد مرد امريکا از طريق لپ تاپ يعني بي سيم ( wireless)  و 32 درصد از طريق تلفن همراه به اينترنت متصل هستند. امروزه تلفن همراه وسيله اي مهم براي خدمات مرجع در کتابخانه ها است. اما سئوال اين است که آيا مخابرات ايران توانسته است کتابخانه ها را در بسط اين خدمات به اعضاي خود ياري نمايد؟

انتشارات Barnes & Noble صدها هزار کتاب الکترونيکي خود را در حوزه هاي گوناگون به صورت رايگان در اينترنت قرار داد. براي دسترسي به اين کتاب هاي الکترونيکي کافي است پس از نصب نرم افزار سند خوان iPhone, BlackBerry, Mac and PC که در وبگاه اين انتشارات قرار دارد در بخش In eBooks ( سمت چپ وبگاه) موضوع مورد نظر خود را انتخاب و آنگاه با مشاهده فهرست کتاب ها بر روي گزينه Price  کليک نماييد تا کتاب هاي الکترونيکي که بهاي آن صفر است به نمايش درآيد.

همايش پژوهش در کتابداري و اطلاع رساني: رويکردها، رويه ها و راه کارها که به همت دانشگاه تربيت معلم قرار است 12 اسفند ماه 1388 برگزار شود بيش از يک ماه است که اقدام به فراخواني مقاله نموده است. اما مشخص نيست مقالات ارسالي را به چه نشاني و براي چه متولي و شخصي بايد ارسال نمايند؟ هيات داوران چه کساني هستند؟ و موارد ديگر. در وبگاه خود دانشگاه تربيت معلم هم نشاني از برگزاري اين همايش ولو در حد خبر هم نيست. در وبلاگ گروهي هم چند يادداشت رسبده که سرگرداني کتابداران را از نحوه ارسال خبر مي دهد. جالب آنکه مهلت ارسال چکيده مقالات تا 2 مرداد ماه  1388 است. اميد است قبل از برگزاري  هر همايشي تمامي ملزومات آن را لحاظ  و رعايت نماييم.

منابع اطلاعاتي دسترسي آزاد و يا باز منابعي هستند که دسترسي به آنها بدون محدوديت و به منظور ترويج و اشاعه اطلاعات خصوصا در محيط اينترنت است. در اين راهنما منابع دسترسي آزاد کتب، نشريات، منابع آموزشي، و مذاکرات قرار دارد.

شايد شما هم با اختصارات و يا عنوان هاي مخفف نشريات در پايگاه هاي اطلاعاتي مختلف مواجه شده ايد. اگر مراجعه کننده از شما بپرسد فلان مخفف نام نشريه به چه معناست؟ چه مي توان گفت؟ شايد از اين پيوند بتوان کمک گرفت.

ميلاد قرآن ناطق امام علي عليه السلام بر ره روان و شيعيان آن امام بر حق مبارک. در اين وبگاه مي توان با منابع مرتبط با حضرت علي عليه السلام آشنا شد. اشعار شعراي فارسي در باره علي عليه السلام را در اين وبگاه مشاهده نماييد. احاديث مرتبط با علي عليه السلام را نيز در اين وبگاه بخوانيد.

شرکت مهندسي ايستا صنعت رهاورد محصولي به نام کتابخانه ديجيتال ابرکاو ارائه نموده است. اين شرکت نرم افزار مزبور را اين گونه معرفي مي نمايد: ابرکاو یک نرم افزار قدرتمند و سریع کتابخانه دیجیتال تحت وب است که امکان جستجو در متن کامل و در میان متادیتای کتابها، مقالات، مجلات، استانداردها، پایان‌نامه‌ها، روزنامه‌ها، پرونده‌ها و انواع متون الکترونیکی دیگر را فراهم می‌سازد و قابلیت پشتیبانی بیش از یک میلیون سند را دارد.

اعلام اين خبر نه به معناي تاييد و تبليغ آن است بلکه تقاضا از کتابداران همکار است تا کساني که با اين نرم افزار کار کرده اند مزايا، معايب، تفاوت ها و هر آنچه در مورد اين نرم افزار مي دانند را در اختيار ساير کتابداران قرار دهند.

شاخه علوم زيستي و زيست پزشکي انجمن کتابخانه هاي تخصصي ( SLA) فهرست 100 نشريه برتر قرن حاضر در حوزه هاي زيست شناسي و پزشکي را منتشر نمود.

شرکت گوگل به نرم افزار مترجم خود زبان فارسي را افزود. کاربران مي توانند متون خود را از زبان هاي ديگر به فارسي و بالعکس از فارسي به زبان هاي ديگر ترجمه کنند.

دومين همايش بين المللي کتابخانه سيار (m-Library) از 21 الي 24 ژوئن در دانشگاه برتيش کلمبيا برگزار شد. هدف از برگزاري اين همايش بررسي تجارب کتابخانه هاي دنيا در ارائه خدمات و منابع خود براي کاربران سيار شان است. چکيده مقالات و فايل هاي نمايش را در اينجا ببينيد. شايد در ايران نيز با مشارکت کتابداران و شرکت هاي ارائه دهنده خدمات تلفن همراه بتوان از اين فنآوري براي ارائه خدماتي همانند : جستجو درمنابع کتابخانه ها، خواندن متن کتاب هاي الکترونيکي و امانت آن، رزرو کتاب، تمديد کتاب، سفارش منابع، آموزش از راه دور، سواد اطلاعاتي و غيره بهره گرفت.

مرکز تحقيقات سياست علمي کشور در روز چهارشنبه مورخ 10 تير ماه 1388 از ساعت 16 الي 18 با دعوت از آقاي دکتر مهدي زارع به بررسي ريشه هاي شبه علم در ايران مي پردازد. مکان: سالن همايش هاي مرکز سياست هاي علمي کشور واقع در خيابان ملاصدرا، خيابان شيرازي حنوبي، خيابان سهيل شماره 9

سالروز ولادت کوثر نبوت مبارک. وبگاه زهرا سلام الله عليها وابسته به مرکز اطلاع رساني آل البيت ع و به سه زبان فارسي، عربي و انگليسي است. بخش هاي اين وبگاه شامل : نگرشي بر جايگاه زن، خلقت حضرت زهرا س، نسب حضرت زهرا س، اسامي القاب و کنيه، دوران کودکي، ازوداج، فرزندان، جلوه هاي رفتاري و اخلاقي، فدک، شهادت مظلومانه، خطبه ها و سخنان، فضائل و مناقب، حضرت زهرا س در کلام متفکرين،ادعيه و اعمال، و کتابشناسي است.

Scoopler  موتور کاوش زنده اي ( Real Time) است که در منابع اشتراک گذاشته اينترنتي از جمله شبکه هاي اجتماعي همانند Tiwitter, Flickr, Digg, Delicious و غيره به جستجوي اخبار، تصاوير، و فيلم ها مي پردازد. اين موتور کاوش توسط دو جوان به نام هاي اسور و جي واردنس ابداع گرديده است.

اینترانت چیست و چه کاربردهایی در کتابخانه ها دارد؟

و

اینترانت چیست و چه کاربردهایی در کتابخانه ها دارد؟

سرکار خانم نوذري مدير محترم وبگاه کتابخانه ملي ايران در پي انتقاد از کار نکردن وبگاه کتابخانه ملي،  با مساعدات همکاران خود زحمت کشيده و اشکال مزبور را رفع نمودند که  جاي بسي تشکر و خدا قوت دارد .  اما در يادداشت هاي نامه وارده ايشان،  دوستي نکته اي را گفته که بهتر ديدم آن را با درک و سواد خود و اضافاتي بازنويسي نمايم .
سراصفحه   Home Page‌وبگاه کتابخانه ملي را مي توان چهار بخش نمود: html، css، java scripts، و image
اندازه حجم مطالب به صورت html ر 65.54 کيلو بايت، اندازه حجم css ر 12.58 کيلو بايت، اندازه حجم java scripts ر 152.7کيلو بايت، اندازه حجم images ر 156.47 کيلو بايت است. در مجموع حجم صفحه اول وبگاه کتابخانه ملي 387.30 کيلو بايت است. اين حجم بسيار سنگين است چرا که که مدت زمان بالا آمدن براي کامپيوترهاي استفاده کننده از modems ر 1.37 دقيقه ، کامپيوترهاي متصل به   DSLر 68 ثانيه، کامپيوترهاي متصل  به T1  ر 53 ثانيه است.
نکته بعد تکرارهاي غير مفيد در سراصفحه  وبگاه  کتابخانه ملي است. در راهبري سمت راست بخشي به نام خدمات است. انواع خدمات دوباره در سمت چپ تحت نام خدمات سازمان تکرار شده است. اين تکرار در مجموعه ها و انتشارات هم مشهود است. مواردي ديگري نيز وجود دارد که بخاطر جلوگيري از اطناب کلام از ذکر آنها خود داري مي نمايم . شايد بهتر است در طراحي و معماري اطلاعات وبگاه کتابخانه ملي تجديد نظري رخ دهد.

امروز با مساعدت بخش آموزش شرکت رزنت نماينده برخي از پايگاه اطلاعاتي در ايران، نشست همزمان آموزشي از طريق وب برگزارشد. نشست امروز معرفي پايگاه CABI و چگونگي استفاده از آن بود. با استفاده از نزم افرار WebEx در اين نشست کتابداراني از تهران و شهرستان ها از اتاق ها ي کار خود به مرکز آموزش اين پايگاه در انگلستان وصل شده و به صورت همزمان صوت و تصوير و فايل نمايش را مشاهده  و گوش دادند. امکان ديگر چت و تايپ همزمان بين اعضاء و مدير نشست بود. تجربه بسيار خوبي بود. اگر بر اساس نوع نياز مراکز پايگاه ها طبقه بندي شود و تاريخ و زمان برگزاري نشست ها از چند روز قبل اعلام شود و از کتابداران خواسته شود تا  سئوالات و اشکالات خود و يا کاربران را در هنگام استفاده از هر پايگاه اطلاع دهند ، يقينا" مي تواند بر کيفيت بهره گيري از اين نشست ها بيافزايد.

گروه ترويج علم اولين سخنراني خود را در سال 1388 به موضوع فعاليت هاي ترويج  علم در کشور هندوستان اختصاص داده است. سخنران آن پرفسور Arun Kulshreshtha رئيس مرکز علم و فنآوري جنبش عدم تعهد است.  زمان 10 صبح يکشنبه 27 ارديبهشت 1388 . نشاني : ميدان ونک، خيابان ملاصدرا، خيابان شيراز جنوبي، خيابان سهيل ، پلاک 657، سالن مرکز تحقيقات سياست علمي کشور. شرکت براي عموم آزاد است.

بعد از ظهر پنجشنبه مورخ 24 ارديبهشت 1388 از ساعت 18 الي 19و 30 در سلسله نشست هاي سراي اهل قلم در بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران ، نشست نقد و بررسي عملکرد وبلاگ هاي کتابداري و اطلاع رساني ايران به دبيري امير رضا اصنافي و اعضاي نشست  طاهره کرمي، مريم پاکدامن، زهره نيکخواه، سيد مهدي حسيني و نيز اينجانب عباس رجبي برگزار مي شود. اصنافي تا کنون مقالات متنوع پژوهشي در مورد وبلاگ منتشر نموده است. موضوع پايان نامه هاي خانم ها کرمي ، پاکدامن، و نيکخواه  بررسي وبلاگ هاي کتابداري در ايران است. خوشحال مي شويم در اين نشست ما را ياري نماييد.

محل برگزاري نشست: ضلع جنوب غربي حياط مصلي، زير پله هاي شبستان

چند روزي است که وبگاه کتابخانه ملي بالا نمي آيد . جالب است از دوستان مراکز و دانشگاه هاي نقاط مختلف تهران و حتي مشهد که خواستار بررسي شدم آنها هم صحت گفته اينجانب را تاييد نمودند. اما در شهرستان هاي ديگر  همانند قم و کرج وبگاه کتابخانه ملي بالا مي آيد. چرا ؟

دکتر پرويز در سخنان خود  گفت : ناشران و نويسندگان متعهدانه به فعاليت خود در حوزه نشر كشور ادامه مي‌دهند تا فضاي عمومي فرهنگ كشور پذيراي 550 هزار عنوان منتشر شده در سال گذشته باشد و بيش از دو سوم آثار نيز تاليف اول باشد.
با خود انديشيدم واقعا 550 هزار عنوان؟ آن هم در يک سال؟ امکان دارد؟ براي رفع شبه به وبگاه وزارت ارشا د مراجعه کردم. آمار سال 1386 در مورد تعداد عناوين منتشره 54658 است. آيا امکان دارد در طول يک سال جهش نجومي داشته باشيم و 10 برابر رشد؟ اما در همين عناوين وزارت ارشاد هم چند مسئله وجود دارد: 1- آمار تجديد چاپ ها 2- آمار کتب مذهبي 3- آمار کتاب هاي کمک آموزشي . اگر اين عوامل و آمارها از تعداد عناوين چاپ شده جديد تفکيک گردد آن وقت است که شايد بتوان گفت در تصميمات فرهنگي حوزه مطالعه و کتاب خواني به بيراه نمي رويم.

نقش کتابداران در مواقع بحران چيست؟ نمونه آن همين آنفولانزاي خوکي است که در حال گسترش است زيرا نمونه هايي از آن در آسيا نيز مشاهده شده است. آيا تاکنون کتابداران مراکز،موسسات و دانشگاه هاي پزشکي در وبگاه هاي خود به اين موضوع توجه نشان داده و اطلاع رساني کردند؟بهترين کار ، آگاهي رساني از طريق معرفي، علائم، راه هاي مقابله، وبگاه هاي مرتبط و البته معتبر که به تاييد صاحب نظران و کارشناسان  مربوط رسيده باشد به جامعه است.  اگر خواهان نشان دادن نقش و اهميت کتابداري در بين آحاد جامعه هستيم يکي از راهکارها اعمال نقش در اين گونه مواقع است.

پایگاه اینترنتی نانوسان با هدف ایجاد محیطی جهت گردهمایی و تبادل نظر متخصصین و دانشجويان ، اطلاع رسانی از تازه ترین اخبار ، دست آورد ها و رویداد های حوزه فناوری نانو و ارائه سایر خدمات علمي آموزشي مورد نیاز علاقه مندان اين حوزه به صورت اینترنتی، فعاليت خود را به طور رسمي از 20 آبان ماه 1387 ، 10نوامبر 2008 ، هم زمان با روز جهانی بزرگداشت علم آغاز نمود.

پایگاه اینترنتی آموزش تصحیح نسخ خطی هم‌زمان با برگزاری بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب افتتاح شد.

شرکت پارس آذرخش در وبگاه خود خبري به شرح زير آورده :

با عنایت به برگزاری بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و به منظور بهره‌وری و انتخاب مناسب کتب مورد نیاز، این شرکت اقدام به تولید نرم افزار جستجوی منابع کتابخانه‌ای FairLib ویژه نمایشگاه نموده است. این نرم افزار در راستای خدمات پشتیبانی و بصورت رایگان در اختیار استفاده کنندگان گرامی نرم افزار مدیریت کتابخانه پارس آذرخش قرار می‌گیرد.با نصب FairLib روی کامپیوتر قابل حمل (Notebook) و انتقال اطلاعات کتابخانه شما به آن، قادر خواهید بود منابع مورد نظر را جستجو نموده و با در اختیار داشتن اطلاعات کامل، نسبت به خرید آنها اقدام فرمائید.خواهشمند است در صورت تمایل به استفاده از این نرم افزار، برای کسب اطلاعات بیشتر و هماهنگی جهت تهیه نرم افزار با شرکت تماس حاصل فرمائید.

حال اين محصول چيست و چگونه کار مي کند؟ فعلا اطلاعي در دست نيست و اين خبر فقط به منظور اطلاع کتابداران عزيز است.

ديدگاه يک استاد کتابداري

ديدگاه يک ناشر کتابداري

فهرست کتاب هاي بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران

جستجو در کتاب هاي بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران

ساعات بازيد از  بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران

حضور نمايندگان 8 كشور در بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران

به گفته دوست و دشمن، گوگل سردمدار جستجو و بازيابي اطلاعات در وب است. روش گوگل همانند ساير موتورهاي کاوش ديگر وارد کردن کلمات مورد نظر در کادر خالي براي جستجو و ديدن نتايج متني بازيابي شده براي انتخاب است. چند صباحي است که بشر راحت طلب به فکر تغيير رويه افتاده است. بجاي متن خشک و بي روح، بهتر است بصري ديد و  انتخاب کرد. دو نرم افزار و وبگاه  Cooliris‌ و Searchme براي اين کار راه اندازي شده اند. تعداد کاربران نرم افزار Cooliris  بيش از 10 ميليون نفر است که فقط در طول يک روز 50000 بار اين نرم افزار دانلود شد. سرعت نسبتا" بالاي اينترنت، استفاده از آنها را تسهيل مي نمايد.

سازمان يونسکو طرح کتابخانه ديجيتالي جهاني و به عبارت ديگر کتابخانه دانش جهاني را به کمک جيمز بيلينگتون کتابدار کتابخانه کنگره امريکا پس از چهار سال به واقعيت تبديل و اين کتابخانه شروع به کار کرد. مجموع اسناد و منابع اطلاعاتي کشورهاي مختلف در حوزه فرهنگ و تمدن آنان در اين کتابخانه بدون محدوديت در دسترس مراجعان قرار دارد. منابع دسترسي آزاد هر روز بيش از پيش رواج پيدا مي کند و بخل اطلاعاتي و دسترسي محدود به دانش جايگزين دسترسي باز شده است. چرا که بشر امروز به اين واقعيت ايمان آورده است که هر پيشرفتي در  علم و دانش به نفع خود اوست.

همايش هاي زيادي در کشور برگزار مي شود. مقالات اين گونه همايش ها يا از فقدان دسترسي رنج مي برد و يا چاپ و در دسترس قرار گرفتن آن چند سال طول مي کشد. در کتابداري نيز اين سنت ناميمون چشم نوازي مي کرد. در چند همايش اخير با تلاش برگزار کنندگان اين همايش ها و نشر کتابدار کتاب مجموعه مقالات و پوسترهاي مريوط در انتهاي همايش بين حضار توزيع مي شود. تسريع در دسترسي و استناد بيشتر ساير محققان به نتايج مقالات اين گونه همايش ها از برکات آن است که  جاي تشکر دارد.

کتاب مجموعه مقالات نخستین همایش اتحادیه انجمن های علمی دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران (ادکا) با عنوان "خدمات مرجع و اطلاع رسانی"

کتاب مجموعه مقالات نخستین همایش مديريت دانش و علوم اطلاعات

کتاب مجموعه مقالات همایش ترویچ علم: چشم انداز ها ، فرصت ها ،چالش ها (دومین همایش سراسری اتحادیه انجمن های علمی دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران)

Worldcat همانگونه که مي دانيد فهرستگان بيش از 49 ميليون منبع اطلاعاتي از ده هزار کتابخانه است. Worldcat جديدا" به کاربران خود اجازه مي دهد که از طريق تلفن همراه خود به جستجو در منابع نزديک ترين کتابخانه محل سکونت خود و يا ساير کتابخانه ها بپردازند. در ايران به چه وسيله مي توان متوجه شد که در نزديکي محل سکونت خود چه کتابخانه هايي و به چه آدرسي وجود دارد؟ جستجو در کتابخانه پيش کش!

همانند سال هاي گذشته  کارگا ههايي در ايام بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران برگزار مي شود. آقاي مطلبي خبر از برگزاري سه کارگاه در هر روز داد. برگزاري اين کارگاه ها بسيار مفيد است زيرا نمايشگاه را از بازار مکاره خارج مي کند. علاقه مندان را با مباحث مورد نياز و بعضا" جديد ولو در حد ايجاز آشنا مي کند. تلاش آقاي مطلبي، آقاي زين العابديني و همکاران ايشان براي برگزاري اين کارگاه ها جاي تقدير دارد. نکاتي براي هر چه پر بار نمودن اين کارگاه به نظر مي آيد:

مکان سال گذشته  به دليل: آلودگي صوتي، نور نامناسب، تردد افراد، فضاي نامناسب و کم براي حاضرين به هيچ عنوان در شان و منزلت اين کارگاهها نبود.

بهتر است نياز سنجي براي کارگاه هاي مورد نياز مخاطبان در وبگاه خانه کتاب، وبلاگ ها، نمايشگاه بين المللي کتاب و غيره از کتابداران و علاقه مندان بشود

شايد بسياري از کتابداران و محققان توانايي برگزاري کارگاه هايي داشته باشند پس چه بهتر فراخوان برگزاري داده شود و پس از دريافت اسامي و نوع کارگاه، ارزيابي مدرس و کارگاه نموده و آنهايي که مناسب است برگزار نمود.

از برگزاري کارگاه هاي خيلي تخصصي و  نيز کارگاه هايي که نيازمند کار عملي توسط حاضرين است بهتر است  اجتناب شود.

براي بازيابي و جستجو در اينترنت موتورهاي کاوش يار قديمي کاربران بوده و هستند. اما چند مدتي است که کاربران با نتايج عجيب و يا وبگاه هاي غير مرتبط در هنگام جستجو مواجه مي شوند. هکرها اين بار به جان موتورهاي کاوش افتاده و نتايج را جابجا، تغيير و يا وبگاه هاي غير مرتبط را نشان مي دهند. براي مقابله با آن ماکروسافت و گوگل مجبور به ارائه دستورالعمل شدند. الباقي داستان را خود مطالعه نماييد.

در يادداشت قبلي به همکاري دانشگاه ها با YouTube اشاره شد. بيش از 100 دانشگاه و موسسه آموزش عالي در YouTube کانال اختصاصي براي سخنراني ها و فيلم هاي آموزشي خود راه اندازي نموده اند تا کاربران و علاقه مندان به راحتي و در يکجا به اين فيلم ها و سخنراني هاي علمي دسترسي داشته باشند.

فهرست همايش هاي بين المللي مرتبط با کتابداري و اطلاع رساني تا سال 2015

امروز در گروه بحث ايران کيس IRANKIS خانم کتابداري ميلي زده و گله نمود که  دو تن از کتابداران فلان وزارت خانه مقاله ايشان را که در فصلنامه کتاب چاپ شده بود را در نشريه داخلي اين وزارت خانه و به نام خود چاپ کردند. دو مقاله را مقايسه کردم و ديدم حق با ايشان است. فقط عنوان، نام مولف ،منابع  و مآخذ و بعضي جاهاي تلخيص و تغيير کرده بود. چرا؟

کتابخانه 2 با وب 2 خود را به کتابداران معرفي کرد.  بستر مناسب آن همان وبگاه هاي کتابخانه اي است.اما آيا در ايران ما توانسته ايم آن را پياده سازي نماييم؟شايد اگر بگوييم نه به گزاف نگفتيم چرا؟ چون متاسفانه شاهد هستيم که  بعضي شرکت ها به نام پرتال و بعضي افراد با دور روز کلاس فرانت پيج و فتوشاپ رفتن داعيه طراحي وبگاه دارند . کتابخانه ها هم که نمي خواهند از قافله دنياي مجازي عقب بيفتند بعضا" سراسيمه در دام مي افتند و وقتي کار را از اين شرکت ها و افراد تحويل مي گيرند مي بينند با مشکلات و نواقص عديده اي مواجه اند. وبگاه بالا نمي آيد، خيلي کند است، با همه مرورگرها هم خواني ندارد، خطاهاي برنامه نويسي، حفرهاي امنيتي، مشکلات تغيير قالب، فونت، زمينه ها، و غيره. اما اگر همه اين موارد هم درست باشد باز هم وبگاه مورد نظر و مطلوب يک کتابخانه 2طراحي شده نيست. براي مقايسه شايد بد نباشد به اين وبگاه مراجعه و نمونه هاي آن را مشاهده نماييد . يقينا" الگويي براي ما کتابداران در هنگام درخواست وبگاه براي کتابخانه ها ي نسل 2 مي تواند باشد.

وب معنايي در عمل

چارلز دبليو بيلي چند سالي است که به کار گردآوري منابع اطلاعاتي در حوزه نشر و انتشار الکترونيکي مشغول است. اين منابع از سال 1990 تا کنون است که هر سال روزآمد مي شود. اي کاش استادان و صاحب نظران ايراني حوزه کتابداري و اطلاع رساني نيز چنين کاري را براي ياري پژوهشگران  مي کردند. زيرا هر استاد و پژوهشگري که در موضوعي کار کرده پختگي و تجربه بالايي دارد که مي تواند منابع با ارزش را از کم ارزش شناشي نموده و به علاقه مندان معرفي کند. مثلا دکتر فتاحي کليه منابع مرتبط با فهرستنويسي، خانم رهادوست منابع نظري کتابداري و اطلاع رساني، دکتر منصوريان در زمينه وب پنهان، دکتر جمالي در حوزه رفتار اطلاع يابي و لاگ فايل ها، دکتر دياني و دکتر حريري در زمينه پژوهش، دکتر عصاره و نوروزي و دکتر کوشا در زمينه وب سنجي و الي آخر. نمونه زيبا و جالب آن تلاش قابل تقدير سرکار خانم طاهره کرمي براي معرفي منابع مرتبط با وبلاگ ها در وبلاگ شخصي خود است. البته بايد در نظر داشت استمرار و تداوم براي روز آمد سازي آن بسيار مهم تر از شروع است.

شنبه گذشته همايشي را يکي از دو شرکت انحصاري تامين کننده پايگاه هاي اطلاعاتي در ايران با عنوان " اولين سمينار آشنايي با کتاب هاي الکترونيکي  و آرشيو هاي تخصصي Elsevier"  برگزار کرد. نماينده  اروپايي و ايراني شرکت الزوير از مزايا و محاسن کتاب هاي الکترونيکي گفتند. سخنران مدعو اين همايش دکتر حسن سرشتي مديريت سفارشات و تجهيزات آموزشي و پژوهشي دانشگاه تهران بود. ايشان گفت دانشگاه تهران تصميم گرفته از سال آينده بخش عمده اي از هزينه ميلياردي تهيه منابع اطلاعاتي خود را به سمت الکترونيکي سوق دهد. از معايب کتاب هاي چاپي همانند آلودگي، اضمحلال  تدريجي، اشغال فضا، فقدان جستجو و غيره نام برد.

چند سال پيش که تازه سرو کله نشريات الکترونيکي در ايران پيدا شد بسياري از کتابداران وطني از جمله خود بنده مخالف بودم که اين حس مالکيت فطري را که نسبت به نشريات چاپي داشتيم از دست بدهيم و دل نگران آن بوديم که اگر روزي لوح هاي فشرده اين گونه نشريات مخدوش شود چه کار بايد کرد؟ چرخه زمان گذشت و رسيديم به اينترنت و وب و ديديم که نه نمي شود ديگر مقاومت کرد و بايد تغيير حس از مالکيت به دسترس پذير بودن داد چرا که ما بايد مالک انديشه باشيم و نه مالک و به عبارت صحيح آن برده ابزار. اگر قرار است منابع اطلاعاتي همانند کتاب و نشريات چاپي در کتابخانه ها خاک فقدان توجه و بي مهري بخورد و از آ‌ن به خاطر نبود امکانات ديجيتالي همانند جستجو، مشکل جا، نداشتن خروجي ها متنوع، دسترس پذير نبودن در هر مکان و  زمان، فقدان ارتباط با ديگر منابع مرتبط، تک نفره بودن و غيره استفاده نشود و  دائم ما کتابداران چماق هزينه -فايده را بخوريم و آمار پشت آمار بدهيم و بدهند که از منابع اطلاعاتي چاپي علي رغم هزينه هاي خريدو  نگهداري و آماده سازي استفاده بهينه و مطلوب نمي شود پس چرا ديگر بايد علم ( بفتح عين و لاء )  ايستادگي به دست گيريم ؟  ( ادامه دارد) 

100 ابزار کاوش مناسب براي پژوهش با کمک  وب

دسترسي به اطلاعات وب پنهان و يا عميق آرزوي هر کاربري است که با تقه بر روي دکمه جستجو ي گوگل به آن بتواند دست يابد. اما گوگل هنور نتوانسته است به اين خواسته  کابران جامه عمل پوشاند. اخيرا" پرفسور فرير طرحي را با نام وب عميق( ژرف) و به اميد تحت پوشش قرار دادن اين بخش وب براي رونمايي آغاز نموده است. حال تا چه حد مي تواند موفق شود خود دنبال نماييد.

انتشارات گيل هر روز منابع  مرجع بيشتري از خود را به صورت رايگان در وب قرار مي دهد. در اين راهنما منابع مرجعي همانند دانشنامه ها، واژه نامه ها، اصطلاحنامه ها، و غيره به صورت متن کامل و رايگان قرار دارد.

انتشارات گيل ( Gale) از هفته گذشته دو دانشنامه خود را به صورت رايگان در وب قرار داد. دانشنامه اختلالات رواني و دانشنامه ورزش.

You tube از رسانه هاي اجتماعي است که رتبه سوم برترين وبگاه هاي بازديد شده کاربران جهان را به خود اختصاص داده است. اين رسانه به بعضي از دانشگاه هاي همکار خود همانند دوک، استانفورد، کاليفرنيا و غيره، اجازه مي دهد تا کاربران اين دانشگاه ها، فيلم هاي سخنراني و آموزشي مرتبط را به جز ديدن، بتوانند دانلود نمايند.

پايگاه اطلاعاتي ابسکو اقدام به طراحي محيط جستجوي فارسي براي پايگاه خود نموده است. کافي است کاربراني که به اين پايگاه دسترسي دارند روي گزينه preferences در صفحه اول جستجو تقه زده و با انتخاب زبان فارسي در بخش زبان، محيط جستجو را به فارسي تغيير و آن را ذخيره نمايند.بعضي از معادل هاي فارسي آن نياز به بازنگري دارد همانند کلمه مدير مراجع براي reference  manager ( چون نام نرم افزار است و نياز به ترجمه ندارد ) و  يا هشدار براي alert ( شايد بهتر بود از کلمه اطلاع استفاده مي شد) و يا نقل قول براي citation ( در اينجا منظور اطلاعات کتابشاختي است) . از مشکلات ديگر اين محيط آن است که پيش فرض براي درج کلمات براي جستجو ،تايپ فارسي مي شود که با نبود مقالات فارسي در ا ين پايگاه تناقض دارد و بهتر بود همان پيش فرض درج کلمات لاتين مي ماند.

فهرست ديجيتالي دستنوشته هاي قرون وسطي